Slot Loevestein

Waar Maas en Waal te zamen stromen en Gorkum rijst van ver. Daar heft zich op den linker zoom… En spiegelt in den breeden stroom Een Slot van eeuwen her……..  

Welkom op Slot Loevestein. Het eeuwenoude slot maakt tegenwoordig deel uit van de Vestingdriehoek. Net als de voorbije eeuwen vormt het een eenheid met Gorinchem en Woudrichem. Slot Loevestein is gebouwd op een landtong waar Maas en Waal bij elkaar komen. De geschiedenis van het slot gaat terug tot in de 12e eeuw. De bouw begon omstreeks 1330,  de opdrachtgever was Dirk Loef van Horne. Hoewel over de naam Loevestein veel verhalen de ronde doen is Loevestein waarschijnlijk afgeleid van de naam ‘Loef ‘.

Voor het uitvoeren van handwerk was daglicht – bij gebrek aan kunstlicht – zeer belangrijk. In het Slot zijn heel veel nissen te vinden zoals op de foto. Op de bankjes aan beide kanten namen de dames plaats voor een praatje en voor het handwerken.   Behalve gezellige zitjes heeft het kasteel ook een echte dodencel. Wie een kopje kleiner werd gemaakt mocht zijn laatste nacht in de cel op de kasteelzolder doorbrengen.

Dit is het beeld dat u krijgt te zien als u de poort van het Slot passeert. Een laanachtige straat met aan weerszijden kleine woningen. In de woningen leefden vroeger de soldaten en de burgers die op het kasteel verbleven. Nu zijn er de herberg de toegangscontrole en een permanente expositie in ondergebracht. Wie de laan uitloopt en vervolgens rechtsaf slaat komt op het voorplein van het al oude Slot.

Het imposante slot gezien vanaf het voorplein. Via de brug over de slotgracht kom je in het hart van het kasteel; de oude binnenplaats. Het slot wordt gedomineerd door twee enorme torens. De omwalling van het slot vond plaats aan het eind van de 16e eeuw. Het slot kon zich op die manier beter  verdedigen tegen mogelijke vijanden en het water. Pas in 1952 verlaten de laatste soldaten definitief het slot en gaat het slot over in handen van het departement van onderwijs en cultuur.

Woudrichem

Binnen de provinciegrenzen van Noord-Brabant ligt het stadje Woudrichem. Woerkum zoals de inwoners zelf zeggen heeft niet altijd in Brabant gelegen. Tot In het midden van de 19e eeuw was het een Hollandse stad. Het stadje wordt gedomineerd door de kerk met bijbehorende toren. In de volksmond wordt de toren ‘mosterdpot’ genoemd. Zijn officiële naam is Sint Martinuskerk. 

De “mosterpot”

De historie van het stadje is nauw verbonden met de zalmvisserij. In de vesting is het visserijmuseum te bezoeken. Het visrecht van Woudrichem en haar inwoners is het oudste en nog enig bestaande visrecht in Nederland. Het recht werd op 3 juni 1362  geschonken aan de poorters en poorterkinderen  door Diederik Loef van Horne. Inwoners van Woudrichem mochten in eeuwige erfpacht vissen in zijn viswater. De grenzen van het viswater zijn al eeuwenlang inzet van veel discussie en ruzie.

De oude kern van Woudrichem vanaf de toren gezien

De belangen van de vissers zijn door de eeuwen behartigd door eigen organisaties zoals het vissersgilde. Wie heden ten dage met netten wil vissen in Woerkums viswater moet lid zijn van de Coöperatieve Visscherijvereniging De Hoop. De in 1909 opgerichte organisatie verleend tot op de dag van vandaag de benodigde vergunningen. Als u geen inwoner bent van Woudrichem dan krijgt u echter geen vergunning. En…….. vrouwen mogen ook geen lid worden van De Hoop, ook in het jaar 2000 niet !!   

Woudrichem vecht tegen het water

 In 1993 en in 1995 stond het water van de Maas, Waal en Merwede letterlijk tegen de muren van de vesting Woudrichem. Traditiegetrouw wordt bij te hoog water de toegangspoorten van de vesting gedicht met een bekisting. In de muren van de vesting zijn sleuven aangebracht, in die sleuven komen balken.  De ruimte tussen de balken wordt aangevuld met zand. In de vestingpoorten, maar ook in de vestingmuur zijn op diverse plaatsen stenen te vinden die de hoogte van het water aangeven in een bepaald jaar. 

Bekisting in de poort

In de belangrijkste poort ( de gevangenenpoort ) zit zelfs een stenen peilstok met daarop de waterhoogten van ondermeer 1993 en 1995, maar ook van 1953 en andere hoogwater- jaren. Tijdens de hoogwaterperiode van 1995 werd duidelijk dat de vestingmuur toch niet zo sterk was als iedereen wel dacht. In het kader van de Deltawet Grote Rivieren werd de hele vesting, inclusief de stenen waterkering, opgeknapt en ……versterkt. Een grote zwarte herinneringssteen, bevestigd in de muur van de Gevangenenpoort, herinnert aan die bouw en sloopperiode   

Gorinchem, een stad met historie

Gorinchem, een stad met historie Gelegen aan twee rivieren , de Merwede en de Linge welke de stad in tweeën deelt, ligt Gorinchem. In vroege tijden werd het gebied waar Gorinchem ligt het land van Arkel genoemd. Dit naar het adellijke geslacht Arkel die vanaf 1260 de heerschappij over dit gebied had. Gorinchem heeft in 1382 dankzij Otto v. Arkel stadsrechten gekregen en hier bij gelijk ook het bijbehorende rechtspraak en marktrechten.  

Het wapen van de heren van Arkel 

In 1421 zijn de heren van Arkel uit Gorinchem verdreven.  De stad Gorinchem Gorinchem is een vesting met stadswallen en vier poorten waarvan er één is overgebleven uit 1597 namelijk de Dalempoort. De Rooms-Katholieke kerk is gebouwd in 1836 en is een waterstaatskerk. In de kerk kun je een gebrand schilderde ramen van de 19 martelaren van Gorinchem vinden

Hugo de groot. 

Een andere bezienswaardigheid is het Hugo de Groot poortje uit 1621. Dit poortje maakte deel uit van de ontsnappingsroute van Hugo de Groot. Er is in Huize Matthijs Marijke een kast te vinden met een draaibare achterwand die waarschijnlijk door Hugo de Groot is gebruikt . Martelaren De martelaren van Gorinchem zijn 19 geestelijk die in 1572 samen met de Prins van Oranje de stad innamen. Op een gegeven moment worden de geestelijke gevangen genomen en in Den Briel op een gruwelijke manier vermoord Scheven toren Midden in de stad staat de Gotische Sint Jans toren. De fundering van de toren is gebouwd op dieren huiden, dit heeft als gevolg dat de toren ging verzakken tijdens de bouw. De inwoners van Gorinchem vonden een scheve toren niet mooi en ze zijn verder gaan bouwen maar dan recht omhoog dus nu heb je een toren met met een knik.

De scheve toren van Gorinchem

 

De Vestingsdriehoek

Gorinchem, Woudrichem en Loevestein zijn met elkaar verbonden. Niet alleen door de veerdienst die er tussen vaart, maar ook door de geschiedenis. Neem een kijkje bij deze steden en slot en ontdek wat ze met elkaar te maken hebben. Tevens kun U informatie over een uitje naar Woudrichem, Gorinchem of Loevestein.

Gorinchem

De grootste plaats in de vestingdriehoek met als middelpunt de  oude scheve Sint Jans toren. Lees in het stukje over Gorinchem de belangrijkste geschiedenis feiten en leuke wetenswaardigheden. 

Woudrichem

De oudste plaats in de vestingdriehoek. Deze stad, die meer weg heeft van een dorp, is rond het jaar 900 ontstaan. Woudrichem heeft een bewogen geschiedenis en dat is te zien aan de mooie oude gebouwen in de binnen stad. 
Loevestein

Bijna iedereen kent het verhaal van Hugo de Groot die met een boeken kist uit het slot Loevestein is ontsnapt. Tegenwoordig kan men ook het slot bezoeken als toerist en proeven van het leven op een slot in de middel eeuwen. 

Dagje uit in vestingdriehoek

Lekker eens een actief dagje uit?? In de Vestingdriehoek is er veel te beleven. Denk bijvoorbeeld aan het visserij museum in Woudrichem. Zelfs de boottocht tussen de verschillende plaatsen is een attractie op zich zelf . Om leuke ideeën op te doen en andere praktische zaken kunt u hier terecht. 

Watersnoodramp 1953 uur-uur

Militairen dichten dijk bij Fijnaart

Vrijdag 30 januari: Een zware storm ontwikkelt zich achter een depressie ten zuiden ijsland

Zaterdag 31 januari : Een orkaan trekt over Schotland naar de Duitse Bocht. De wind draait op de noordelijke Noordzee naar het noordwesten. De storm stuwt het zeewater het kanaal in. Een storm veld van duizend kilometer land nadert de Nederlandse kust

Zaterdag 11 uur: De stormvloed waarschuwingsdienst van het KNMI laat een waarschuwing uitgaan met de volgende tekst: Flink hoogwatervoor de groepen Rotterdam, Willemstad, Bergen op Zoom en Gorinchem

Zaterdagmiddag: Het is vloed, en er staat een hele harde wind.De buitendijkse schorren lopen onder water. Hier en daar slaat het water over de dijk heen.

Zaterdag 17:45: Een nieuwe waarschuwingstelegram gaat uit, dat om 6 uur op de radio te horen is. Het bericht luidt als volgt: “ Boven het noordelijk en westelijk dele van de Noordzee woedt een zware storm tussen noordwest en noord. Het storm veld breidt zicht verder uit. Verwacht mag worden de gehele nacht zal voortduren en in verband hiermede werden vanmiddag om half 6 de groepen Rotterdam, Willemstad en Bergen op Zoom gewaarschuwd worden voor gevaarlijk hoog water. Het KNMI is niet op de hoogte van de slechte staat van de dijken. “ Gevaarlijk hoog water” is de ernstige uitdrukking die gebruikt kan worden voor een waarschuwing. Veel autoriteiten hebben geen abonnement  of vinden pas maandag het telegram. Die nacht is er tussen 12 uur en 8 uur geen radio.

Zaterdagavond: Boven de Noordzee neemt de storm toe. Boven zee tot een zeer zware noordwesten storm, windkracht 11 aan de kust tot windkracht 10. In het zuidwesten van Nederland wordt 20 uur achtereen een windkracht van minstens 9 gemeten.

Zaterdagavond: De eb blijft uit, de storm heeft het water te veel opgestuwd. Sommige onderkennen het gevaar en beginnen maatregelen te nemen.

Zaterdagnacht/Zondagochtend: Het is springvloed, of giertij, twee dagen na volle maan. Om 03:24 bereikt het tij zijn hoogste stand. In Vlissingen wordt een hoogste waterstand van 455 cm boven het NAP gemeten. Rond 2:00 komt het water voor het eerst over de dijken en vloedplanken heen.  Vanaf 3:00 breken de dijken op zeker 90 plaatsen in het zuidwesten. De eerste dijken die het begeven liggen aan de zuidkant van de polders, die waren immers het slechts onderhouden. Kruiningen, Kortgene, en oude Tonge breken als eerst. Ook de dijk in Stavenisse breekt, met als gevolg een gat van 1800 meter. De dijken bezwijken ook in Willemstad, Heijningen en Fijnaart in Noord Brabant en bij s’Gravendeel, Strijen en Numansdorp in de Hoekse waard, Zuid Holland. De schielandse Hoge Zeedijk, tussen Schiedam en Gouda langs de Hollandse IJssel  beschermt 3 miljoen mensen en houdt het maar net.

Zondag 1 februari 4:30 uur: De eerste telexberichten uit Zwijdrecht en Willemstad. Vanaf 5:15 uur gaan berichten uit van het ANP nieuwsdienst

Zondagochtend: De delta is een grote watervlakte geworden. Het wordt eb  en het water daalt dus. Mensen vluchten naar hoger gelegen gebieden.

Zondagmiddag: Tweede vloed. Het water in de polders komt hoger dan s’nachts. Mensen vluchten daken op, en huizen storten in. Het blijft stormen. Die zondag is er nog maar weinig hulpverlening. Enkele verkenningsvluchten over de randgebieden. Niemand weet nog dat Schouwen-Duiveland, Goeree Overflakkee en Tholen bijna zijn verdwenen.

Zondagavond: De eerste Urker vissers varen het gebied binnen.

Maandag 2 februari: De eerste reddingsacties. Bootjes varen de delta binnen. Er worden hulpgoederen gedropt bij Sommelsdijk, op Goeree-Overfrakkee.Dinsdag 3 februari: De redding komt goed op gang. Slachtoffers worden geëvacueerd. Honderen schepen varen het gebied binnen. Voedseldroppingen en helikopters volgen. Militairen nemen een deel van de hulpverlening op zich. Vanaf dinsdag vallen er geen verdrinkingsslachtoffers meer, de directe ramp is voorbij

Uit de Volkrant.

Watersnoodramp 1953 – Verhaal

Het weerbericht van 31 januari luid als volgt: Zaterdagmorgen; Een harde westenwind Zaterdagmiddag ; Westerstorm Maar het is [ volgens vele ] een storm zoals alle andere voorgaande stormen en dit geeft geen reden voor paniek en daar komt nog eens bij dat de dijken nog in 1906  verhoogt en verzwaard zijn en dus veilig De hoofddirectie van Rijkswaterstaat maakt zich echter wel grote zorgen en stuurt berichten met de meldingen van flink tot gevaarlijk hoog water tijdens de vloed van komende nacht. De zware orkaan die vrijdag in schotland veel schade veroorzaakte draait op de Noordzee naar N.N.W en komt dus over zee recht op de kust af Het wordt een zware maar vooral langdurige storm met windstoten van wel 200 km per uur. Wat er in theorie maar eens in de 300 jaar gebeurd, gebeurd, want tijdens de storm is het springvloed. De waterstand loopt op tot 3 meter boven het N.A.P. Doordat de zware storm aanhoud is er geen eb en blijft het water tegen de dijken aanbeuken en dan gebeurd er waar de bewoners achter de dijken bang voor zijn: De noodklokken luiden en de sirenes loeien ”het water komt eraan” want om 03:00 kunnen de dijken de druk van het water niet meer en breken

Doorgebroken Slobbergorsdijk onder Heijningen

Grote delen van Zeeland Zuid-Holland en West-Brabant komen onder water te staan  Op zondagmorgen komen de eerste radio berichten over de net voltrokken watersnoodramp. Het eerst bericht melde dat er maar “enkele polder zijn ondergelopen” maar elk uur word dat bijgesteld 

Pas op maandag als er weer verbinding is met het rampgebied wordt de omvang van de ramp pas goed duidelijk. 1835 mensen en 10.000 dieren zijn verdronken en 4500 gebouwen verwoest, Schouwen-Duiveland  zijn verdwenen onder water. 70.000 mensen zijn geëvacueerd, en ondergebracht bij gast gezinnen in Nederland.

De kadaverploeg van Ooltgensplaat.

Na de ramp komt de hulp van alle kanten. Nederlandse, Engelse en Amerikaanse helikopter droppen voedsel, drinken en goederen boven het getroffen gebied. Binnen 10 dagen stromen giften en goederen uit de hele wereld binnen.  Militairen worden ingezet om de overgebleven dijken te bewaken en om de kadavers te ruimen. Op 17 februari konden zij weer huiswaarts keren. Het duurt 9 maanden voordat het laatste dijkgat is gesloten, dit is gedaan met caissons [ een techniek uit 1945] Op 6 november 1953 word het laatste gat gedicht door Koningin Juliana bij Ouwerkerk. Om een ramp zoals deze te voorkomen wordt er in Februari een deltacommissie ingesteld De commissie moet onderzoeken wat de beste manier is om zo een ramp te    voorkomen. Ze komen tot de conclusie dat de deltawerken gebouwd moesten worden. En in Mei van 1958 word het eerste deltawerk in gebruik genomen.

Watersnoodramp 1953

De watersnoodramp van 1953 was ook een van de grootste in de geschiedenis van Nederland. Het begon allemaal op een nacht toen een laag drukgebied een storm veroorzaakte in de Noordzee. Samen het het hoge tij konden de dijken het niet meer aan. Met als gevolg de watersnoodramp van 1953.

Het verhaal

Wat gebeurde er allemaal?? En hoe hebben de mensen de watersnoodramp van 1953 beleefd?? Dit, en nog meer lees je in het stukje over de watersnoodramp van 1953 

Uur tot uur

Niet veel zin om het hele verhaal te lezen? Dan hebben we ook nog een dag tot dag beschrijving, waar de gebeurtenissen kort en bondig worden besproken 

Watersnoodramp 1995 -Samenvatting

Zaterdag 4 februari 

De mensen die uit de Ooijpolder zijn gevlucht (ongeveer 55000).En de mensen uit het land van Maas en Waal krijgen van minister van Dijkstal (binnenlandse zaken) te horen dat ze terug mogen. De terugreis verloopt rustig en de mensen uit andere gebieden die ook zijn gevlucht moeten nog wachten.

Zondag 5 februari

Nu mogen ook de bewoners van Tieler Culemborger en Bommelaarwaard naar huis. Het gaat hier om ongeveer 180.000 mensen. Ook deze terugtocht loopt rustig maar dat komt ook doordat het openbaar vervoer gratis is.

Maandag 6 februari

Het deltaplan voor de rivieren is zo goed als klaar. Het belangrijkst van dit plan is om de zwakste rivier dijken zo snel mogelijk te verstevigen. Er worden nu ook maatregelen genomen om te zorgen dat de A2 niet meer onderloopt. Op deze dag  mogen ook de laatste gevluchte mensen naar huis. Dit betekent een officieel einde van de watersnoodramp van 1995.

Watersnoodramp 1995 -Samenvatting

Dinsdag 31 januari

Deze dag gaan er opnieuw tienduizenden mensen weg voor het hoge water. Ook de meeste inwoners van Tieler- en Culemborgerwaard, want die moeten verplicht hun huis verlaten. De meeste mensen die uit Bommelerwaard moeten vluchten hebben onderdak gevonden bijfamilie of vrienden. De mensen die geen onderdak hebben kunnen vinden worden ondergebracht in het Autotron in Rosmalen.

Woensdag 1 februari

De toestand van de dijken is kritiek. In Ochten is de dijk over een lengte van 800 meter onbetrouwbaar. De Waaldijk in Hurwenen vertoont scheuren. Maar er is ook een lichtpuntje want het water zakt in Limburg.

De dijk in Ochten bedekt met zandzakken

Donderdag 2 februari

Niet al het goede nieuws is eigenlijk goed, want doordat het water erg snel zakt { 30 centimeter per dag}  zijn deskundigen bang dat de dijken het begeven omdat ze erg doorweekt zijn. In Limburg mogen de bewoners van Itteren en Borgharen weer terug naar huis.

Vrijdag 3 februari

Het waterpeil blijft maar zakken. En de dijken blijven stabiel. Het moment waarop de gevluchte mensen weer naar huis kunnen keren lijkt steeds dichterbij te komen. En veel mensen willen ook graag naar huis en wel zo snel mogelijk.

Watersnoodramp 1995 -Samenvatting

Vrijdag 27 januari

In Limburg is de eerste evacuatie een feit, de eerste drieduizend mensen moeten vluchten voor het alsmaar stijgende rivierwater. Nog eens duizenden anderen overwegen het. De Maas heeft bij Borgharen een stand bereikt van 5,63 meter. De hoge waterstand  is de oorzaak dat achterblijvers in het dorp Itteren niet meer weg kunnen omdat de toegangswegen van en naar Itteren zijn ondergelopen.

Zaterdag 28 januari 

De Maas blijft maar stijgen. Men begint zich nu ook meer zorgen te gaan maken in andere dorpen. Sommige  dorpen bereiden zelf een evacuatie voor. Politiek Den Haag laat haar neus ook zien in het getroffen gebied. En natuurlijk…. de eerste ramptoeristen, maar de autoriteiten hebben al maatregelen genomen om overlast zoveel mogelijk  te beperken.

Zondag 29 januari

De bewoners van de Bommelerwaard bereiden zich voor op een evacuatie. In totaal zullen er 46000 mensen weg moeten. De meeste gaan naar familie of vrienden. Nu loopt ook rijksweg A2 bij Den Bosch gevaar want die dreigt te overstromen.

Maandag 30 januari

Een ware volksverhuizing is begonnen in de stroomgebieden  van de Maas, Waal, Rijn en Lek. Tienduizenden mensen proberen een veilig heenkomen te zoeken. Dit lijdt tot grote files. De dijken in de Bommeleerwaard en in het land van Heusden en Altena staan nu echt op springen.

Op deze dag wordt niet meer van  wateroverlast gesproken maar over een watersnoodramp.